De Architectuur van Architectuur
Frans Loth MBA, Sr. Consultant & Lead Architect,
In de Wereld van de Digitale Architectuur (vrij naar Daan Rijsenbrij) vinden onstuimige ontwikkelingen plaats. Er is een nieuwe versie van DYA uitgebracht, zelfs met een infrastructuur uitbreiding nu, Archimate wordt wellicht tot een wereldwijde standaard verheven, SOA: hype of realiteit is nog steeds een discussie, tooling in allerlei soorten en maten is beschikbaar, certificering van architecten: zin of onzin? Google ICT Architectuur en je krijgt 60 pagina’s. In het Nederlands wel te verstaan. De ontwikkelingen gaan snel, het is soms moeilijk bij te benen. Of op waarde te schatten.
Al die onstuimige ontwikkelingen, en de diversiteit die hieruit resulteert, maken duidelijk dat het vakgebied van Architectuur in de Digitale Wereld nog steeds bezig is naar volwassenheid te groeien. Gelukkig begint zich een trend af te tekenen dat naast de “instrumentatie” ook naar andere factoren gekeken wordt. En dat is broodnodig: er moet balans komen in het vakgebied om houvast te geven aan de “rolvervullers”, de Architecten in de Digitale Wereld. Houvast! Waar bestaat deze houvast eigenlijk uit? En zou je dat kunnen beschouwen als de architectuur van architectuur, ons vakgebied?
Toen in de jaren 90 van de vorige eeuw de eerste ICT Architecten, Informatie Architecten en Enterprise Architecten hun intrede deden in de digitale wereld waren we vooral bezig met de beschrijving. Hoe zorgen we er voor dat wat we willen bereiken op een fatsoenlijke manier vastgelegd is en dat de rationale helder is. In deze periode dachten sommige lieden dat je met architectuur bezig was als je voorschreef dat “de standaard toegelaten databases Microsoft SQLserver en Oracle” zijn. Gelukkig waren er genoeg anderen die een bredere kijk hadden. Cap Gemini introduceerde IAF, Integrated Architecture Framework, Novius kwam met haar bijdrage t.a.v. opzetten van informatiearchitectuur, en door dit soort ontwikkelingen werd helder dat ICT Architectuur beschrijvingen veel meer waren dan de ICT Standaard en een tekeningetje van een netwerk en een stel servers. Modellen en architectuurmethoden deden hun intrede, al of niet ondersteund door tooling. En in een werkveld dat nog niet uitgekristalliseerd was ontstonden allerlei “cross-overs”. Sommige tooling of software pakketten positioneerden zichzelf als Architectuur aanpak. Waar dat dus hoogstens dus een hulpmiddel en op zijn best een bepaalde implementatieaanpak van een architectuurstijl (client-server / 3-tier / Component Based / SOA, …) betrof. Hoe dan ook, de MODEL aanpak werd grootschalig omarmd, sterker nog, er is een stroming naar genoemd: Model Driven Architecture.
Een foute ontwikkeling? Nee beslist niet. In de complexe wereld waarin wij leven, leveren modellen een hoge toegevoegde waarde om diezelfde complexe wereld in beeld te brengen. Modellen belichten een beperkt aantal samenhangende aspecten en zorgen ervoor dat er een notie ontstaat hoe de complexe wereld werkt. Prima dus en absoluut van belang om ICT oplossingen te realiseren. Maar maak vervolgens niet de fout te denken dat het gerealiseerde systeem een architectuur is of heeft. Dat is zoiets als het statement “het staat in de computer, dus het is waar”. Architectuurmodellen zijn modellen en geen werkelijkheid. En dat is dan ook de reden dat gerealiseerde systemen PER DEFINITIE afwijken van de verwachtingen die geschapen zijn middels diezelfde architectuurmodellen. De werkelijke wereld zit gewoon veel complexer in elkaar!
Lees dit artikel verder in deze PDF: LAC2008_Architecture_paper.pdf