Achter iedere succesvolle absurdist staat een zieke gnoe
Jurriaan van Reijsen, Andarr Consultant en Promovendus
Ons leven is onzin! Betekenis, zingeving, doelen, idealen, allemaal onzin. Er is niets waarmee we het bestaan van onze wereld en onszelf rationeel kunnen verklaren, dat is menselijk onmogelijk. Tevergeefs proberen we dat al sinds mensenheugenis toch te doen. Elke poging om dat te doen zal mislukken. Het menselijk lijden is niets anders dan het resultaat van deze pogingen. Welkom in de wereld van het absurdisme.
Nu we dit weten, kunnen wij mensen 3 dingen doen. De eerste mogelijkheid is om het leven toch serieus te nemen. We kunnen het vacuüm vullen door ons te vergrijpen aan iets “hogers”, iets mystieks. Vaak zal dat leiden tot aanhang van een Godsdienst. Maar ook niet-religieuze oplossingen zijn een handreiking, zolang er maar meer is dan het rationele leven. “Leap of Faith” wordt dit wel genoemd.
De tweede mogelijkheid is om simpelweg te bekennen dat het leven geen zin heeft en zelfmoord te plegen. Dat is immers niets anders dan het versnellen van ons toch al vastliggende uiteindelijke lot. Gelukkig hebben wij mensen een instinctieve afkeer tegen een gewelddadige dood en daarom kiezen we massaal voor mogelijkheid 1.
Maar er bestaat een derde mogelijkheid: het erkennen en accepteren van de leegte, van een wereld zonder waarheid: de absurdistische held. Het doorleven van het inzicht dat er geen werkelijkheid bestaat wordt dan gezien als het enige dat het leven van betekenis kan voorzien.
Wat is het gevolg van deze derde keuze? Werkelijk vrij kunnen leven in het hier en nu, met passie. Wanneer we accepteren dat er geen logica in deze wereld bestaat, kunnen we betekenis en doel zelfstandig creëren. Werkelijkheden worden dan relatief in plaats van absoluut. De mens zelf wordt dan de kern van zijn of haar bestaan, met een eigen overtuiging, dat een werkelijkheid op zich is. Zo zal niet een doel, maar schoonheid het leven de moeite waard maken. Voorzie je eigen leven van betekenis en houd altijd een ironische afstand van de werkelijkheid.
“I don’t know the future…I didn’t come here to tell you how this is going to end, I came here to tell you how this is going to begin. Now, I’m going to hang up this phone, and I’m going to show these people what you don’t want them to see. I’m going to show them a world without you…a world without rules and controls, without borders or boundaries…a world where anything is possible.” - The Matrix (1999)
Achtergrond
Het absurdisme is een filosofisch geloofsysteem. Het is een afsplitsing van het existentialisme en gerelateerd aan het nihilisme. Het werd beschreven door o.a. Søren Kierkegaard en Albert Camus (bekend van de Mythe van Sisyphus). De nasleep van de tweede wereldoorlog bracht een sociaal milieu waarin de betekenisloosheid van het leven onder de aandacht kwam. Hierdoor nam de aanhang van de stroming enorm toe.
De absurditeit van het menselijk bestaan wordt ook in toneel benadrukt (absurd toneel, nouveau théâtre). Een bekend voorbeeld van absurdistisch cabaret is Hans Teeuwen. Samen met Pieter Bouwman en Gummbah geeft hij absurdistisch toneel en cabaret invulling als “Poelmo – Slaaf van het Zuiden”.
Links
Absurdisme: http://en.wikipedia.org/wiki/Absurdism
Existentialisme: http://en.wikipedia.org/wiki/Existentialism
Søren Kierkegaard: http://en.wikipedia.org/wiki/S%C3%B8ren_Kierkegaard
Albert Camus: http://en.wikipedia.org/wiki/Albert_Camus
De Mythe van Sisyphus: http://en.wikipedia.org/wiki/The_Myth_of_Sisyphus
Reacties op dit artikel
rest me nog 1 vraag: wat gebeurde met de zieke gnoe ?
Toegevoegd door: .(JavaScript must be enabled to view this email address) op 26/09 om 03:53 uur
Het absurdisme vertoont veel gelijkenis met Zen beginselen. Daar word je erop geattendeerd dat het verleden er niet toe doet (dat is immers reeds voorbij en het heeft je gevormd), de toekomst evenmin (die laat zich feitelijk niet voorspellen) en alleen het heden telt: Beleef de vierkante seconde van het NU zo intensief en bewust mogelijk! Maar: Ook het heden is een illusie, een figment van je geest.
Toegevoegd door: Remco op 01/10 om 04:17 uur
De contradictie is dat de derde keuze, absurdisme, in wezen toch een gelijksoortige keuze is als no. 1, in plaats van het geloof in een hoger iets komt het geloof in jezelf, de mens, de schepper van je eigen leven. Niet dat ik daar problemen mee, ik ben zelf een aanhanger van zowel keuze 3 als 1: sta aan het roer van je eigen leven, in het bewustzijn (geloof?) dat er meer is dan dit aardse leven alleen.
Toegevoegd door: .(JavaScript must be enabled to view this email address) op 08/10 om 11:11 uur
Waar is die zieke gnoe? Heeft iemand een foto van die zieke gnoe?
Toegevoegd door: daan op 27/10 om 03:16 uur